سازمانیابی زنان راننده پیک علیه آزار جنسی در مکزیک
ساعت ۱۰ صبح بود، روز ۲۴ فوریه سال جاری. گرمای خورشید بر مکزیکوسیتی میتابید. برلین آگوستین، یک راننده تحویل غذا و اصالتا اهل هائیتی، بیش از یک ساعت رانندگی کرده بود تا از خانهاش در حومه پایتخت به محله مدرن و شیک رما نورتا برسد. محلهای که ثروتمندان ساکن آن، دائما از رستورانها غذا سفارش میدهند و امثال آگوستین دم در خانه به آنها تحویل میدهند. او منتظر دریافت سفارش بود که یکی از همکاران به سمت او آمد و رویش کلر پاشید. آگوستین میگوید: «حس کردم تنم از زیر لباسهایم میسوزد.»
یک همکار راننده به سمت برلین آگوستین، راننده پیک غذایی که اصالتا اهل هائیتی است، کلر پاشید. عکس: بکس گریفین/گاردین
چیزی نمانده بود که کلر مستقیم با پوست بدنش تماس پیدا کند. اگوستین ۲۳ساله درباره علت این حمله خشونتآمیز تردیدی ندارد؛ این نمونهای از خشونتهای زنستیزانهای است که زنان راننده دلیوری، بهویژه مهاجران بهطور روزمره از سوی همکاران، مشتریان و کارکنان رستورانها با آن مواجه میشوند. اگوستین میگوید دائماً در معرض متلکها و اظهارنظرهای نژادپرستانه از سوی همکاران مواجه است. برخی هم گاهی میپرسند قیمت سکس با تو چقدر است. او بهندرت جواب و واکنش نشان میدهد، به گزارشدادن هم فکر نکرده؛ چون باور دارد کاری از پیش نمیرود و پیگیری نمیشود. البته او بهعنوان یک خارجی متوجه وضعیت اقامت خود و ناآشنا بودن فرایندهای حقوقی هم هست: «اینجا کشور من نیست.»
در موردی دیگر، وقتی سفارش سوشی را به منزل مشتری برد مردی برهنه در را باز کرد. او تنها لباس زیر به تن داشت و آلت جنسیاش بهوضوح تحریک شده بود. اگوستین میگوید کمپانی حاضر نیست بهخاطر یک راننده تحویل غذا، مشتریان خود را از دست بدهد. در جستوجوی مجراهای حمایتی، او امسال به اتحادیه ملی کارکنان استارتاپها (UNTA) پیوست. این اتحادیه کارگران شاغل در چهار مؤسسه دلیوری بزرگ را در مکزیک نمایندگی میکند. این اتحادیه برای حقوق اعضای خود و تثبیت و قانونی کردن وضعیت شغلی آنها بهعنوان کارگر، مبارزه میکند. تلاشهایی که به کسب حقوق بنیادین کار و همچنین حمایت از زنان کارگر در برابر خشونت جنسی و جنسیتی منجر خواهد شد. این اتحادیه در سال ۲۰۲۰ پایهگذاری شده و تاکنون بیش از ۷۰۰ عضو در سراسر مکزیک جذب کرده است.
شایرا گاردونیو، دبیر امور جنسیتی اتحادیه ملی کارگران استارتاپ اونتا، و یورکشی والدیویهسو روخاس، عضو این اتحادیه، که هر دو پیک (راننده تحویل) هستند، در بیرونِ فضای امن «پونتو نارانخا» در مکزیکو سیتی. عکس: بکس گریفین/گاردین
گزارش امسال کار عادلانه (Fairwork) که پروژهای دانشگاهی برای بررسی اقتصاد گیگ (اقتصاد آزادکار) است، میگوید که بسیاری از کارگران زن اپلیکیشنها در مکزیک با «آزار و اذیت جنسی مداوم از سوی کارکنان مراکز وابسته، در طول ساعات کاری خود در خیابانها و توسط کاربران خدمات» مواجه هستند. زنان کارگر به پژوهشگران این تحقیق گفتهاند بارهاوبارها هنگام تحویل محصولات و خدمات، با درخواستهای جنسی مواجه شدهاند.
بنا بر گفتههای شایرا گاردونو، مدیر بخش جنسیت اتحادیه UNTA، برخی مردان بهطور کاملاً برهنه در را برای دریافت سفارش باز میکنند. گاردونو از مردانی میگوید که در تاکسیهای دارای راننده زن، خودارضایی میکنند. یکی از رانندههای تحویل سفارش، چندین روز گروگان گرفته شد و مورد خشونت جنسی قرار گرفت. برخی دیگر از رانندگان، بهازای حلوفصل تخلفات و جریمههای رانندگی از سمت نیروهای پلیس با درخواست جنسی مواجه شدهاند؛ بنابراین قابلدرک است که چرا تنها تعداد محدودی از افراد خشونت دیده آمادگی دارند گه وقایع را بهصورت رسمی گزارش کنند. سرجیو گرواز، رئیسکل اتحادیه میگوید: «در مکزیک فرهنگ گزارشدهی به پلیس وجود ندارد چون میدانیم دستگاه عدالت کار نمیکند و سرانجامی ندارد.»
سال گذشته اصلاحات پیشنهادی مورد حمایت Unta، به بنبست خورد و نیممیلیون کارگر را که ۱۰ درصد آنها زن هستند، به تداوم بیثباتی و ناامنی شغلی محکوم کرد. این اصلاحات بنا بود کارکنان استارتاپها را بهعنوان نیروی کار رسمی طبقهبندی کند و از آنها در صورت مواجهه حوادث کاری یا باردارشدن حمایت کند. گررو میگوید: «اگر قرارداد کاری نداشته باشید، قوانین کار فدرال از شما محافظت و حمایت نمیکند.»
گاردونیو به برچسبی روی موتورش اشاره میکند که روی آن نوشته شده است: بهسوی یک جنبش سندیکایی با برابری جنسیتی. عکس: بکس گریفین/گاردین
مانند دیگر رانندههای تاکسی و پیکها در اقتصاد گیگ در سراسر دنیا، این کارگران شرکای تجاری یا socio محسوب میشوند. اما وضعیت در مکزیک نسبت به برخی دیگر کشورها وخیمتر است؛ چون کارگران بدون قرارداد از مزایای ابتدایی امنیت اجتماعی هم برخوردار نیستند. به طور میانگین، رانندگان استارتاپها، در پی ساعات طولانی کار در هفته، ماهانه ۵۰۰ دلار درآمد دارند؛ بنابراین بسیاری از خانوارها در پایتخت با فقر دست به گریباناند.
خشم ناشی از این بیعدالتیها، در مجرای جنبش اتحادیهها سرازیر میشود، جنبشی که رو به گسترش است و بازنویسی قرارداد تجارت آزاد آمریکای شمالی در سال ۲۰۱۹ به رشد آن کمک کرده است چرا که عملکرد اتحادیههای مستقل را تسهیل کرده است. در ماه اکتبر در مکزیکوسیتی، نمایندههای اتحادیهها از هفت کشور آمریکای لاتین، خواستار این شدند که کمپانیهای استارتاپ، علیه خشونت جنسیتی وارد عمل شوند و اقداماتی صورت دهند و شفافیت الگوریتمیک داشته باشند. انجلیکا سالگادو، مشاور ملی «مرکز کارگران متحد شیلی» به رسانههای محلی میگوید: «ما کارگرانی تحت تبعیض هستیم که علیه دو هیولا مبارزه میکنیم: سیاستمداران و پلتفرمها.»
گاردونو میگوید کمپانیهای استارتاپها کار چندانی برای محافظت از زنان انجام نمیدهند و زنان عضو اتحادیه به طور دائمی در خیابانها و در طی ساعات کار، با ارعاب و توهین روبرو میشوند. اخیراً او به ایدهای ناب رسید که منجر به افتتاح اولین اتحادیه «punto naranja» در ماه اکتبر شد – فضایی که در آن رانندگان زن تحویل غذا میتوانند در طول نوبتهای کاری استراحت کرده و انرژی خود را بازسازی کنند، دستگاههای خود را شارژ کنند، از توالت استفاده کنند و با سایر رانندگان ملاقات کنند. نکته مهم این است که این مکان همچنین جایی است که کارگران میتوانند در صورت مواجهه با تعرض جنسی یا مشکلات دیگر از اتحادیه کمک بگیرند.
اتحادیه از شرکتهای اپلیکیشن تحویل غذا خواسته است تا از این الگو پیروی کنند و مکانهای نظارت شدهای در سراسر شهر راهاندازی کنند که رانندگان زن در امنیت کامل و بهدوراز خشونت و تعرض منتظر سفارشها بمانند. کروسکایا هیدالگو، از نویسندگان گزارش Fairwork و از سازماندهندگان اتحادیهها در مرکز همبستگی میگوید: «در غیاب ابتکارات و استارتاپهای دولتی حامی حقوق زنان، اتحادیه punto naranja این پیام را ارسال میکند که صورتدادن اقدامات ایجابی بهراحتی ممکن است.»
پیکها، سازماندهندگان، اعضا و یاران اتحادیه در «پونتو نارانخا»، واقع در یک رستوران ونزوئلایی، برای گپ زدن، سازماندهی کردن و غذا خوردن دور هم جمع میشوند. عکس: بکس گریفین/گاردین
در فقدان حمایت شرکتها، کارگران در تلاشاند از یکدیگر حمایت کنند. در مریدا، تعدادی از رانندگان زن، هنگام کار، موقعیت جغرافیایی یکدیگر را رصد میکنند تا اگر خطری متوجه کسی شد حواسشان باشد. هیلداگو درباره این گروه که خود را حلقه بنفش نامگذاری کردهاند میگوید: «کارگران زن پلتفرمها، با تبعیض و خشونت مواجهاند و از نهادهای رسمی حمایت دریافت نمیکنند. در این شرایط، ایجاد یک شبکه حمایتی و همیاری بسیار ضرورت دارد.»
اگوستین، در punto naranja در مکزیک، به همکاران خود از نقشهها و آرزوهایش میگوید. میخواهد پرستار شود و هفتهای یک روز در کالجی محلی درس میخواند. او هزینه تحصیل را از طریق پسانداز خردی که به واسطه تحویل غذا دستوپا میکند، میپردازد. او پنج سال قبل به مکزیک آمد. در ابتدا با دوچرخه سفارشها را به مشتریان میرساند و سپس موتور خرید. از کودکی آرزو داشت پرستار شود: «من عاشق کمککردن به مردم هستم. کودکان را عاشقانه دوست دارم؛ اما هنوز مسیری طولانی پیش رویم قرار دارد. کارهای زیادی است که باید انجام دهم.»
یک تراکت اونتا مردم را فرا میخواند تا از حقوق خود دفاع کنند و به اتحادیه بپیوندند، و توضیح میدهد که این اتحادیه پشتیبانی اضطراری وسیله نقلیه، کمک حقوقی و خدمات دیگر ارائه میدهد. عکس: بکس گریفین/گاردین
۰ دیدگاهها