ویدئوی منتشرشده از درون خودروی یک رانندهتاکسی زن، گوشهای از خشونتی را که زنان فعال در این شغل تجربه میکنند به نمایش گذاشت. مسافران مرد به خود اجازه میدهند با او شوخی جنسی کنند، هویت و شغلش را زیر سؤال ببرند و به او پیشنهاد رابطه بدهند. زنان رانندهتاکسی، به طور روزمره با ناامنی روانی و فیزیکی مواجهاند و علاوه بر دشواریهای فیزیکی این شغل، باید با کلیشههای اجتماعی نیز کلنجار بروند و برای تثبیت خود در شغلی که مردانه تلقی میشود به طور مضاعف تلاش کنند. یک زن راننده اسنپ در تهران به «کار بدون آزار» میگوید دائماً با متلکپرانی مردان مواجه است و وقتی در چارچوب سرعت مجاز حرکت میکند با عباراتی چون «برو کون بچه بشور» و «برگرد به همان آشپزخانه» مواجه میشود. او میگوید از سوی مسافران نیز دائماً با پرسش و اظهارنظر درباره چرایی فعالیت در این شغل مواجه میشود. رئیس سازمان تاکسیرانی با اشاره به شأن زنان گفته، برای زنان تاکسیران باید جابهجایی خانمها و دانشآموزان مدارس دخترانه در اولویت قرار بگیرد.
در سطح کشور، بر اساس آمارهای موجود، حدود ۴۸۳۰ زن بهعنوان رانندهتاکسی فعالیت میکنند که از این تعداد، حدود ۲۹۰۰ نفر در تهران مشغول به کار هستند. در رشت، به گفته رئیس کمیسیون حملونقل شهری، حدود ۱۰ تا ۱۵ رانندهتاکسی زن در سطح شهر فعالیت میکنند.
در شهرهای متعدد شرایط زنان راننده وابسته به تعداد آنها و شرایط اجتماعی و فرهنگی تفاوت دارد. برخی شهرها کمتر پذیرای زنان در مشاغل مردانهاند. یک زن رانندهتاکسی خطی از خرمآباد میگوید: «در شهر کوچکی همچون الشتر (مرکز شهرستان سلسله) این فرهنگ در حال جاافتادن است اما هنوز در شهر خرمآباد آنطور که باید جا نیفتاده و به زمان بیشتری نیاز است تا تعداد بیشتری از خانمها به سمت این حرفه بیایند.» این زن معتقد است اگر تعداد زنان مسافرکش بیشتر شود بهیقین دولت فکری به حال آنان خواهد کرد.
یک زن تاکسیران در کرمانشاه رانندهتاکسی است، در این باره میگوید: «فرهنگ زنان تاکسیران هنوز بین مردم بهخوبی جانیفتاده و بسیاری از افراد، بهخصوص آقایان سوار تاکسی که رانندهاش زن باشد، نمیشوند. برخی هم طور دیگری به ما نگاه میکنند و شاید هم دلشان برای ما بسوزد که مشغول این کار هستیم. اما تاکسیرانهای آقا رفتارهای متفاوتی دارند. برخی احترام خاصی برای ما قائل هستند و مثل یک برادر هرجا نیاز باشد کمکمان میکنند؛ اما بارها هم از برخی از آنها شنیدهام که میگویند زن را چه به این کارها. به نظرم، من بسیار قدرتمندم که این کار را انتخاب کردم.» گزارشهای منتشرشده نشان میدهد بسیاری از زنان رانندهتاکسی، سرپرست خانوار هستند. یافتههای نتایج تحقیقی در دانشگاه کارولینای جنوبی حاکی از آن است که زنان غالباً در شرایطی به اشتغال در حوزه رانندگی روی میآورند که در پی کسب درآمدی افزون بر شغل اصلی خود باشند، در دورههای میاناشتغالی قرار گرفته باشند، یا امکان دسترسی به فرصتهای شغلی دیگر برای آنان فراهم نشده باشد. افزون بر این، به دلیل تمایل کمتر زنان به رانندگی در ساعات پایانی شب، شکاف دستمزدی میان زنان و مردان در این حوزه قابل مشاهده است.
شرایط دریافت مجوز تاکسیرانی برای زنان
مرتضی ضامنی مدیرعامل اتحادیه تاکسیرانی شهری کشور گفته «در این بخش این آمادگی وجود دارد تا با همکاری علاقهمندان سهم زنان را در حوزه تاکسیرانی افزایش دهیم.» گفته میشود در بسیاری شهرها برای ورود زنان به این شغل مانعی وجود ندارد و شرایط زنان و مردان برای دریافت مجوز تاکسیرانی یکسان است. رئیس کمیسیون حملونقل و ترافیک شهری شورای اسلامی رشت نیز به یکسان بودن شرایط برای رانندگان مرد و زن اشاره و تأکید کرد: «تمامی امکانات از قبیل پاداش، مزایا، دریافت مجوز و حق تردد در ایستگاههای مختلف در سطح شهر برای رانندگان زن و مرد یکسان است.» اما به گفته سجاد کاظمی مدیرعامل سازمان حملونقل و تاکسیرانی شهرداری خرمآباد، گرفتن پروانه فعالیت در تاکسیرانی برای زنان ممنوعیت دارد و این سازمان هیچگونه رانندهتاکسی خانمی ندارد. سالهای گذشته نیز تنها یک آژانس ویژه بانوان در این شهر فعالیت داشته که اکنون جمعآوریشده و این شهر فاقد آژانسی اختصاصی برای بانوان است. باتوجهبه ناامنیها و خشونتهایی که زنان رانندهتاکسی در عرصه عمومی با آن مواجهاند، نمیتوان از یکسان بودن شرایط کاری زنان و مردان در این حوزه سخن گفت. افزایش تعداد زنان تاکسیران، باید با راهکارهای حمایتی مشخصی در این زمینه همراه باشد. چه از سوی سازمان تاکسیرانی و تاکسیهای اینترنتی و فراتر از آن.
توجه به امکانات معیشتی و جای خالی امنیت
اما نهادهای متولی در حد اظهارات هم عموماً تنها به مسئله رفاه و معیشت زنان تاکسیران توجه دارند و نه خشونتها و ناامنیهای جنسی و جنسیتی. به گفته مدیرعامل تاکسیرانی تهران که خود نیز یک زن است، تاکسیرانی درصدد است برای بهبود وضعیت رفاهی رانندگان بهویژه زنان اقداماتی را انجام دهد: «یکی از دغدغههای اصلی تاکسیرانان بهویژه برای تاکسیرانهای خانمی که سرپرست خانواده یا بدسرپرست هستند، مسئله مسکن است. در این زمینه از مدیرکل زنان و خانواده شهرداری تهران کمک خواستیم که خوشبختانه این درخواستها منجر به عقد توافقنامهای برای تأمین خدمات رفاهی و تسهیلاتی شد. در کمیتهای که میان تاکسیرانی شهرداری و سازمان تأمین اجتماعی قرار است ایجاد شود، پیگیر بیمه رانندگان تاکسی هم هستیم و امیدواریم بهزودی این مشکل رفع شود.» پیرو این توافق که زمستان سال گذشته صورتگرفته قرار است امکان مشاوره و مددکاری تلفنی برای زنان فراهم شود و بهزودی برنامههای چکاپ سلامت و خدمات درمانی برای بانوان تاکسیران تهران نیز اجرایی خواهد شد. به گفته شادی مالکی، خدماتی مانند ارائه کارتهای تخفیف برای استفاده از مجموعههای ورزشی و تفریحی ویژه زنان شاغل در تاکسیرانی نیز در دست اقدام است. اما در میان این اقدامات، دستکم در مصاحبه شادی مالکی، هیچ اشارهای به مسئله امنیت زنان تاکسیران در فضای عمومی نشده است. مریم اردبیلی، رئیس مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران هم در گفتوگو با میزان دررابطهبا زنان رانندهتاکسی که عمده آنها سرپرست خانوارند و معاش خانواده بر دوششان است، گفته برای این افراد نیز مانند سایر زنانی که تحت پوشش خدمات شهرداری تهران هستند خدمات جانبی نظیر غربالگری سلامت با همکاری شرکت شهر سالم انجام میشود.
شرکتهای خصوصی تاکسیرانی هم توجهی به امنیت زنان راننده ندارند
طبق آخرین گزارشی که اسنپ ارائه داده، تعداد کاربران فعال زن در اسنپ به رقم ۳۲۳ هزار و ۲۰۲ نفر رسیده است. از زمان راهاندازی در سال 1393 این شرکت فرصت کاری برابری برای زنان و مردان ایجاد کرده است و زنان بهراحتی میتوانند در این سامانه مشغول به کار شوند.
از طرفی دیگر، اسنپ، زنان راننده سرپرست خانوار را از پرداخت کمیسیون معاف کرده است. این طرح اولینبار در سال 1398 با کمپینی به نام «همراه زنان سرزمینم» آغاز شد. اما تأمین امنیت روانی و فیزیکی زنان راننده در دستورکار این شرکت قرار نگرفته و همچنان پاسخ درخوری به شکایات زنان راننده داده نشده است. یک زن راننده اسنپ میگوید از سوی یکی از مردان مسافر پیشنهاد رابطه دریافت میکند و پس از گزارش دادن به اسنپ، اکانت این مرد مسدود میشود. اما او با شمارههای دیگری حساب کاربری میسازد: «بارها شاهد درخواست اسنپ از سوی این فرد بودم که وقتی اعتراض کردم گفتند ما از روی شماره بلاک میکنیم و این فرد با یک خط دیگر وارد اسنپ شده است. این ایراد است و به نظر من باید از روی شماره ملی اینها را بلاک کند نه از روی شماره تلفن. فرد خاطی از روی خط دیگر درخواست میدهد و ایجاد مزاحمت را تکرار میکند.»
یکی از مشکلات رانندگان زن اسنپ این است که سفرهای کمتری به آنها ارجاع داده میشود و اکثر سفرها به رانندگان مرد فرستاده میشود و این مسئله راندمان کاری زنان راننده را پایین میآورد. زنی دیگر که برای کمکخرج دانشگاه خود به این شغل روی آورده با اشاره به برخوردهای مردسالارانه، فشارهای نگاه مردان و احساس ناامنی میگوید اسنپ هیچ پشتیبانی دقیق و مناسبی در این زمینه انجام نمیدهد و در واقع اصلاً راهکاری برای جلوگیری از خشونتها و تبعیضها ندارد: «تنها اتفاقی که بعد از اعلام ما به پشتیبانی برای ایجاد مزاحمت رخ میدهد این است که شماره آن فرد را بلاک میکنند تا دیگر نتواند با آن شماره درخواست اسنپ بدهد. اما بارهاوبارها اتفاق افتاده که افراد مزاحم با شمارههای دیگری درخواست دادهاند و شرکت هنوز نتوانسته این مشکل را حل کند. وقتی هم ما گلایه میکنیم میگویند مسافر مرد قبول نکنید. خب این مسئله باعث میشود من که بهعنوان دانشجو روزهای محدودی میتوانم فعالیت کنم درآمدم آنقدر نباشد که هزینههایم را پوشش دهد.»
«زنان را سوار کن، امن بمان»
راهاندازی «اسنپ رز» در سال 1396، تلاشی بود برای فعالیت زنان راننده در محیطی امنتر. این سرویس تا مدتها حین درخواست خودرو وجود داشت اما در حال حاضر مدتهاست که خبری از آن نیست. گزارشها نشان میدهد سرویس اسنپ رز به طور کامل حذف نشده و در برخی شهرها و نقاط جغرافیایی کشور همچنان پابرجاست اما نام «رز» را دیگر یدک نمیکشد. آنطور که بهنظر میرسد، این سرویس بنا بر فرهنگ و خواست و نیاز کاربرها در شهرهای مختلف فعالیت دارد اما در اکثر شهرها، غیرفعال شده است. خرداد سال 1398، گزارشهایی منتشر شد مبنی بر اینکه کرایه اسنپ بانوان کمتر از آقایان است. یکی از زنان راننده به ایرنا میگوید: «وقتی برای من راننده درخواست می آید، باتوجهبه مسیر و زمان درخواست، شاهد اختلاف کرایه میان اسنپ بانوان و آقایان هستیم. درباره این مسئله به پشتیبانی اسنپ طرح شکایت کردیم عنوان کردند که مابهالتفاوت پرداخت میشود و این فقط برای تبلیغ است که مردم از اسنپ بانوان استفاده کنند. اما همیشه این مابهالتفاوت یک سوم بهای اصلی بوده و ممکن است هزار تا دو هزار تومان اسنپ به من پول بدهد درحالیکه اختلاف قیمت با آقایان بسته به مسیر و زمان، ۱۰ تا ۱۵ درصد است.» تعدادی دیگر از زنان راننده هم شکایتی مشابه را مطرح کردند و نوشتند که اگرچه قرار بوده اسنپ این مابهالتفاوت را پرداخت کند اما با بدحسابی و مسائل دیگر مواجه میشوند.
یکی از مهمترین نقدهایی که به سیاستهای تفکیک جنسیتی وارد میشود، آن است که چنین اقداماتی عملاً زمینه را برای بازتولید و تثبیت تبعیضهای ساختاری علیه زنان فراهم میسازد. بهعنوان نمونه، جداسازی جنسیتی در محیطهای کاری میتواند به تقسیمبندی ارزشی میان وظایف و نوعی تقسیم کار جنسیتی منجر شود: امور «مردانه» و «دارای اعتبار و پرستیژ» به مردان سپرده میشود، درحالیکه زنان به حاشیه رانده شده، از فرایندهای تصمیمگیری و عرصههای کلیدی کنار گذاشته میشوند. چنین تفکیکی جایگاه حرفهای زنان را تضعیف میکند و در نتیجه، دستمزد کمتر و فرصتهای محدودتر برای آنان قابلتوجیه جلوه داده میشود. بازتولید سرمایهگذاری نابرابر در خدمات از طریق ایجاد سیستمهای موازی که اغلب از منابع و امکانات کمتری برخوردارند و تشدید انزوای اجتماعی زنان و محدودکردن حق آنان در انتخاب آزادانه مکانها و موقعیتهای اجتماعی از دیگر آثار تفکیک جنسیتی است.
جداسازی و بازتولید کلیشههای جنسیتی
هر بار که گزارشی از ناامنی در فضای عمومی، خشونت خیابانی یا قتل در وسایل حملونقل منتشر میشود، یکی از نخستین پاسخها طرح ایده تفکیک جنسیتی است؛ چه برای زنان تاکسیران و چه برای زنان مسافر. در بسیاری از کشورها سرویسهای حملونقل تک جنسیتی، حتی اگر به مرحله اجرا نرسیده باشد، دستکم بهعنوان «راهکار حفاظت از زنان» مطرح شده است، بیآنکه به پیامدهای اجتماعی و فرهنگی چنین تفکیکی توجهی شود؛ از آمریکا گرفته تا فرانسه، ژاپن، هند و… تفکیک جنسیتی در واقع سایهسازترین و سطحیترین پاسخ به مسئلهای پیچیده و ساختاری است: خشونت علیه زنان. سیاستگذاران بهجای تمرکز بر راهکارهای بنیادین ـ از جمله آموزش و فرهنگسازی عمومی، بازنگری در هنجارهای مردسالارانه، اصلاح رویههای قضایی و تصویب قوانین حمایتی مؤثر ـ با تفکیک جنسیتی، بار اصلی مسئولیت محافظت را به دوش خود زنان میاندازند. یعنی بهجای مواجهه با نابرابریهای ساختاری و آموزش مسئولیتپذیری مردان، تمرکز بر محدودسازی زنان قرار میگیرد و توجه از ریشههای خشونت جنسی منحرف میشود. رویکرد «ایمن نگهداشتن زنان» بر اساس مدل تفکیک جنسیتی، پشتوانهٔ ایجاد واگنهای مخصوص زنان در متروی ژاپن و کوپههای مخصوص زنان در قطارهای هند است. در ایران هم متروها و اتوبوسها، جداسازی شدهاند اما لایههای نظارتی و کنترلی بیشتری در این تفکیک نهفته است که در ادامه به آن خواهیم پرداخت.
سیاست تک جنسیتی کردن فضاها، در عمل کلیشههای جنسیتی را تقویت میکند: زنان باید پنهان شوند و از معرض دید مردان کنار روند تا از خشونت در امان بمانند، و مردان بهعنوان سوژههای ذاتاً خشونت گر و اصلاحناپذیر معرفی میشوند که تنها باید زنان را از آنان دور کرد. چنین نگرشی نهتنها به بهبود وضعیت منجر نمیشود، بلکه با طبیعی جلوهدادن خشونت و حذف زنان از عرصههای عمومی، چرخه تبعیض و نابرابری را بازتولید میکند.
مخاطرات ترویج تفکیک جنسیتی در ایران
در این ایران، تفکیک جنسیتی، ابزاری است برای تثبیت ایدئولوژیهای جنسیتی حاکمیت و محدودکردن زنان به حوزههای خصوصی و اندرونی. تفکیک جنسیتی در مدارس، دانشگاهها، و دیگر عرصهها همگی سیاستهایی بوده در راستای اعمال کنترل و نظارت بیشتر بر زنان به بهانه حفظ «کرامت» و «امنیت» و درواقع باهدف اعمال محدودیت، جلوگیری از اختلاط با مردان بر اساس شرع و حفاظت از «عفت زنانه». در واقع، معنا و کارکرد جداسازی جنسیتی را در ایران در موازات حجاب اجباری باید فهمید و بررسی کرد. به همین دلیل است که رد تفکیک جنسیتی در ایران عموماً میرسد به زنستیزترین بخشهای حاکمیت ایران و هواداران تندرو و افراطی آن و البته نه فقط آن. [۱] در سال 92 زهره طیبزاده، نماینده اصولگرای مجلس، درباره مسئله امنیت مسافران و تاکسیرانان زن به تسنیم میگوید: «اساساً بنده با تفکیک جنسیتی در تمام امور موافق هستم و اسلام نیز در این راستا این موضوع را شرعی و فقهی دانسته و کاملاً تأیید میکند. یکی از مراجع بزرگ قم، موضوع تفکیک جنسیتی در دانشگاهها را اخیراً مطرح کرده و ضرورت میداند و بنده باتوجهبه این صحبتها، موضوع تفکیک جنسیتی مربوط به اتوبوس و تاکسیها را دنبال میکنم.»
مهسا صباغی، با نگاهی تاریخی، روند تفکیکی جنسیتی در ایران را بررسی میکند و مینویسد: «تفکیک جنسیتی اساساً مفهومی مدرن است که بهعنوان ابزاری کنترلی در دست دولتهای مدرن قرار گرفت. این روند در ایران نیز به شکل دیگری اعمال شد. این بدان معنا نیست که پیش از استقرار دولت مدرن در ایران، فضاهای تک جنسیتی وجود نداشته است ولی کارکردشان لزوماً تفکیک جنسیت با دلالتهای سیاسی ـ کنترلی نبوده است. نکته اینجاست که نقش جداساز را فرهنگ بهجای قانون یا دولت به عهده داشته، این جداسازی عملکردی منعطفتر داشته، و در بسترهای فرهنگی و طبقاتی و اقتصادی و جوامع شهری و روستایی و عشایری اشکال مختلفی به خود میگرفته است.»
تفکیک جنسیتی، حضور زنان را مشخصاً بهعنوان جنسیتِ در حاشیه، تحت کنترل قرار میدهد. حضور و غیاب زنان، نوع رفت و آمد و زمان و مکان حضور آنان همگی تحت انضباطی خاص در میآید که عدم رعایت آنها پیامدهایی دارد که از دید جامعه مسئولیت آن با خود زنان است. اگرچه فمینیستها در نقاط دیگر دنیا هم همواره به طرح ایدههای جداسازی برای تأمین امنیت واکنش نشان دادهاند، اما در ایران، باتوجهبه بستر خاص سیاسی و امنیتی، حساسیت بیشتری در مواجهه با راهکارهای ارائه شده لازم است. برای مثال در پی قتل الهه، طوماری به راه افتاد با خواسته نصب دوربینهای مداربسته در تاکسیها، درحالیکه دوربینها و دیگر دستگاههای نظارتی آشکار و پنهان در سطح شهرها در حال تصویربرداری از زنان بیحجاب و شناسایی آنها هستند. این مطالبه مطرح شد بدون توجه به این موضوع که آنچه این دوربینها ثبت خواهند کرد در آینده ممکن است برای شناسایی و مؤاخذه افراد به بهانه عدم رعایت حجاب اجباری به کار گرفته شود.
چگونه میتوان امنیت زنان تاکسیران را افزایش داد؟
یک زن رانندهتاکسی میگوید اگر صنف یا اتحادیهای برای رانندگان خانم تشکیل و ساماندهی شود، زنان هم بهتر میتوانند گذران امور کنند و مسافران زن و رانندگان خانم، هر دو در امنیت روانی بیشتری خواهند بود. یکی از اقدامات مهم برای زنان رانندهتاکسی، امکان تشکلیابی و سازماندهی است، فضایی که زنان تاکسیران بتوانند با یکدیگر ارتباط برقرار کنند، تجربههای خود را به اشتراک بگذارند و برای مطالبات و خواستههای خود به شیوههای مختلف تلاش کنند. در مصاحبههای متعددی مقامات شهرداری از تشویق زنان به ورود به تاکسیرانی گفتهاند، اما در فقدان یک تشکل و نهاد صنفی مختص این زنان، افزایش تعداد رانندگان زن، اگرچه تا حدودی به کلیشهزدایی از این حرفه کمک میکند، اما بهخودیخود احساس امنیت به همراه نمیآورد. نمونه سازماندهی زنان رانندهتاکسی را در مکزیک میشود مشاهده کرد.
یک پیمایش که توسط بانک توسعهٔ بین امریکایی (IDB) با همکاری شرکت اوبر و مؤسسه ایپسوس در کشورهای برزیل، شیلی، مکزیک و کلمبیا انجامگرفته است، نشان میدهد که تنها ۶ درصد از پیمانکاران پلتفرم حملونقل اوبر را زنان تشکیل میدهند.
مطالعهای دیگر که درباره زنان رانندهتاکسیهای سنتی انجام شده بر این نکته تأکید میکند که آنان در ساعات کاری طولانی با مخاطرات جسمی و روانی قابلتوجه و همچنین با آسیبپذیری در برابر خشونت جنسیتی و آزار و اذیت جنسی به طور روزمره مواجهاند؛ پدیدهای که ریشه در ماهیت بهشدت مردسالارانه و مردمحور این صنعت دارد. رانندگان تاکسی زن در مکزیک، مطالبات خود را به مقامات شهری و جامعه مدنی رساندند و از دل این تلاشها، دو گروه شکل گرفت: PROEM (زنان در حمایت از یکدیگر) و MOM (رانندگان زن در حرکت) که توانست مطالبات زنان تاکسیران را در سطوح مختلفی پیگیری کند.
تشکل صنفی زنان رانندهتاکسی در مکزیک
زنان راننده پیک هم در مکزیک اتحادیهای زنانه راهاندازی کردند و فضاهایی ایجاد کردند که در آن رانندگان زن تحویل غذا میتوانند در طول نوبتهای کاری استراحت کرده و انرژی خود را بازسازی کنند، دستگاههای خود را شارژ کنند، از توالت استفاده کنند و با سایر رانندگان ملاقات کنند. از طریق این فضاها، کارگران میتوانند در صورت مواجهه با تعرض جنسی یا مشکلات دیگر از اتحادیههای تاکسیرانان استارتاپی کمک بگیرند.
فارغ از حق و امکان تشکلیابی که در ایران بسیار محدود شده است، شرکتهای تاکسیرانی آنلاین، باید مقررات مشخص و شفافی برای حمایت از زنان راننده در برابر خشونت اتخاذ کنند؛ این حمایتها میتواند شامل امکان گزارش اضطراری تهدید و خطر، ارائه مشاوره رواندرمانی و حقوقی، مسدودکردن همیشگی مسافران خشونت گر و… باشد. این شرکتها میتوانند برای زنان دورههای آموزشی نیز برگزار کنند. برای مثال در هند، یک شرکت تاکسیرانی برای زنان راننده دورههای آموزشی در زمینه آگاهی بر حقوق خود و همچنین دفاع شخصی برگزار میکند. اگرچه آموزش دفاع شخصی، از جمله راهکارهایی است که وظیفه امن ماندن و تلاش برای تأمین امنیت را به زنان محول میکند، اما در شرایط بسیار ناامن میتواند آموزشی ناگزیر باشد و بسیاری از زنان در مناطق ناامن به این دست آموزشها روی میآورند.
اوبر از سال 2022، رویدادهای ماهانه به مدیریت زنان برگزار میکند که باعث میشود فضایی شکل بگیرد که زنان راننده با یکدیگر ارتباط برقرار کنند و تجربهها و مشکلاتشان را به اشتراک بگذارند. در سال 2023 نیز اوبر ابتکار GigSister را آغاز کرد که مختص توانمندسازی و تسهیل ارتباطگیری زنان تاکسیران است.
این ابتکار تمامی کشورهایی که اوبر در آنها فعالیت دارد را دربر میگیرد و تلاش دارد زنان راننده اوبر را از نقاط مختلف دنیا به یکدیگر وصل کند. در شهرهای مختلف دنیا، رانندگان زن اوبر رویدادهای ماهانه برگزار میکنند. این ابتکار در کنیا، آفریقای جنوبی و … نیز اجرا شده است. پس از اجرای GigSister، مشارکت زنان راننده در آفریقای جنوبی از ۳.۵٪ به حدود ۸٪ افزایش یافته است. در ژوهانسبورگ بهواسطه اجرای GigSister، سرویس Zoie Health هم راهاندازی شد؛ خدماتی که مراقبتهای بهداشتی ویژه به زنان راننده و خانوادههایشان ارائه میدهد.
اوبر بارها به دلیل کوتاهی در تأمین امنیت مسافران و رانندگان در صدر اخبار قرار گرفته است. در سال 2017، مدیر اجرایی این شرکت به دلیل افشاگریهای صورتگرفته درباره آزار جنسی و فرهنگ مردسالارانه در محیط کار اوبر، مجبور به استعفا از پست خود شد. بنابراین اشاره به نمونه اوبر، به معنی الگوسازی از این شرکت نیست و مقصود مروری بر ابتکارات عملی و قابل اجرا برای توانمندسازی زنان تاکسیران است.
در کنار این اقدامات، بهرهگیری از فناوریهای امنیتی که در تجربههای جهانی موفق بودهاند، مانند کلید SOS متصل به پلیس، اشتراکگذاری زنده مسیر سفر و ضبط رمزنگاری شده صدا، میتواند همزمان به افزایش اعتماد و امنیت زنان تاکسیران و مسافران کمک کند.
[۱] چراکه همانطور که توضیح داده شد، جداسازی جنسیتی فضاها، دمدستیترین و در کوتاهمدت عملیترین واکنش ممکن به فقدان امنیت برای زنان است که ممکن است از سوی طیفهای مختلف و حتی مخالفان حکومت نیز مطرح شود.
۰ دیدگاهها